[ Ana Sayfa | Amaç ve Kapsam | Yayın Kurulu | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazım Kuralları | İletişim ]
2018, Cilt 57, Sayı 4, Sayfa(lar) 218-221
[ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Editöre E-Posta ]
Kadınlarda sakral nöromodulasyonun etkinliği ve yaşam kalitesine etkisi
Şenol Tonyalı1, Hakan Bahadır Haberal2, Cenk Yücel Bilen2, Ali Ergen2
1Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Üroloji Kliniği, Ankara, Türkiye
2Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye
Anahtar sözcükler: Sakral nöromodülasyon, inkontinans, yaşam kalitesi, seksüel fonksiyon
Özet
Amaç: Kadın hastalarda sakral nöromodülasyon (SNM) işleminin etkinliğini ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkisini ortaya koymayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde 1999-2016 tarihleri arasında SNM işlemi yapılan hastaların verileri retrospektif olarak değerlendirildi. SNM işlemi başarılı olan ve kalıcı pil yerleştirilen kadın hastalar çalışmaya dahil edildi. Hem SNM hastalarına hem de kontrol grubuna Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms (BFLUTS) anketinin Türkçe geçerliliği yapılmış şekli uygulandı ve BFLUTS’un skorlanmış formuna uyarlandı.

Bulgular: SNM işlemi uygulanan toplam hasta sayısı 35 idi. Bu hastalar içinden testi başarılı olan ve kalıcı pil yerleştirilen toplam 19 kadın hastaya anket formu gönderildi ve ankete cevap veren 9 kadın çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubunu 18 kadın hasta oluşturdu. SNM hastalarının ortalama yaşı 46,7±12,8 yıl iken kontrol grubunun ortalama yaşı 44,2±8,2 yıl olup gruplar arasında yaş açısından anlamlı farklılık bulunmamakta idi (p=0,544). Dolum ve işeme semptomları SNM hasta grubunda daha sık gözlenirken inkontinans semptomları SNM hastaları ve kontrol grubunda benzerdi. SNM hastalarının seksüel fonksiyonlarında kontrol grubundakilere göre bir kötüleşme saptanmadı. SNM hastalarının yaşam kaliteleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmış bulundu.Sonuç: SNM işlemi alt üriner sistem disfonksiyonu (AÜSD) olan hastalarda tercih edilebilecek bir tedavi yöntemidir. SNM işlemi geçiren kadın hastaların idrar kaçırma durumları ve seksüel fonksiyonları aynı yaş grubundaki erişkinler ile benzerlik göstermektedir.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Giriş
    Sakral nöromodülasyon (SNM) çeşitli işeme disfonksiyonu durumlarında kullanılan minimal invaziv bir tedavi seçeneğidir. Sakral sinir stimülasyonu (SSS) ile alakalı ilk çalışmalar Schmidt Tanago 1 tarafından yapılmış ve 1988 yılında SSS aletinin yerleştirilmesi işlemi tanımlanmıştır. United States Food and Drug Administration (US-FDA) tarafından 1997 yılında refrakter aşırı aktif mesane ve urgency-frequency sendromu, 1999 yılında ise non-obstrüktif üriner retansiyon tedavisi için onay almıştır 2. FDA tarafından onaylanan endikasyonları dışında SNM’nin fekal inkontinans, kronik pelvik ağrı sendromu ve interstisyel sistit (İS) gibi kronik pelvik taban bozukluklarında da yararlı olduğu gözlenmiştir 3.

    Nöromodulasyon migren tipi baş ağrısı, sırt ağrısı, idiyopatik anjina pektoris gibi kronik ağrı durumlarının tedavisinde başarı ile kullanılmaktadır. İS hastalarında SNM tedavisinin erken dönem sonuçları ümit vaat edici olmakla birlikte iyileşmenin kalıcılığı konusunda çelişkili bilgiler mevcuttur ve üriner semptomlar ağrı semptomlarına göre tedaviye daha iyi yanıt veriyor gibi görünmektedir 4.

    Bu çalışmada çeşitli hastalıklar nedenli SNM uygulanan hastalarda SNM işleminin etkinliğini ve yaşam kalitesi üzerine etkisini ortaya koymaya çalıştık.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Materyal ve Metot
    Etik kurul onayı alındıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde 1999-2016 tarihleri arasında SNM işlemi yapılan hastaların verileri retrospektif olarak değerlendirildi. SNM işlemi başarılı olan ve kalıcı pil yerleştirilen kadın hastalar çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu olarak üroloji polikliniğine alt üriner sistem semptomları dışındaki yakınmalarla başvuran benzer yaş grubundaki kadın hastalar seçildi. Hem SNM hastalarına hem de kontrol grubuna Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms (BFLUTS) anketinin Türkçe geçerliliği yapılmış şekli uygulandı ve BFLUTS’nin skorlanmış formuna uyarlandı 5,6. Değerlendirilen parametreler hasta demografik bilgileri, SNM işlemi tarihi, SNM yapılma nedeni ve anket sonuçlarından oluşmakta idi.

    Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms (BFLUTS) anketi
    BFLUTS anketi kadınlarda AÜSS geniş bir yelpazede değerlendirmek ve ölçmek için ilk kez Birleşik Krallık’ta geliştirilen bir ankettir. Bu anket inkontinans, diğer AÜSS, seksüel hususlar ve yaşam kalitesine dair sorular içermektedir. Orijinal BFLUTS anketinde 19’u semptom, 4’ü seksüel fonksiyon ve 11’i yaşam kalitesi ile ilgili toplam 34 soru bulunmaktadır 6,7. BFLUTS’un skorlanmış formunda ise inkontinans (BFLUTS-IS), işeme (BFLUTS-VS) ve dolum (BFLUTS-FS) semptomlarına dair 3 alt ölçek ve ek olarak seksüel fonksiyon (BFLUTS-seks) ve yaşam kalitesine (BFLUTS-QoL) dair 2 alt ölçek bulunmaktadır 6.

    Cerrahi prosedür
    Tüm hastalara InterStimTM (Medtronic Inc., Minneapolis, MI, USA) dişli kılavuz implantasyonu floroskopi yardımı ile çoğunlukla genel anestezi altında perkütan yöntem ile yapıldı. İmplantasyonda tek taraflı sakral S3 sinir kökü tercih edildi. Sinyal jeneratörü kalçanın üst dış kısmına yerleştirildi.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Bulgular
    Belirtilen tarihler arasında SNM işlemi uygulanan hasta sayısı 35 olarak saptandı. Bu hastalar içinden testi başarılı olan ve kalıcı pil yerleştirilen toplam 19 kadın hastaya anket formu gönderildi ve ankete cevap veren 9 kadın çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubunu 18 kadın hasta oluşturdu. Anket sırasında SNM hastalarının ortalama yaşı 46,7±12,8 yıl iken kontrol grubunun ortalama yaşı 44,2±8,2 yıl olup gruplar arasında yaş açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0,403). Dokuz hastadan 6’sı nörojen mesane, 3’ü ise üriner retansiyon nedenli SNM işlemi geçirmiş idi. SNM hastaları ve kontrol grubunun Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms anketinin sonuçları Tablo-1’de verilmiştir. Dolum ve işeme semptomları SNM hasta grubunda daha sık gözlenirken inkontinans semptomları SNM hastaları ve kontrol grubunda benzerdi. SNM hastalarının seksüel fonksiyonlarında kontrollere göre bir kötüleşme saptanmadı. SNM hastalarının yaşam kaliteleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmış bulundu.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 1: Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms (BFLUTS) Anketi Sonuçlarının Karşılaştırılması.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Tartışma
    İşeme normalde eksternal üretral sfinkter ve pelvik taban kaslarının istemli gevşemesi ile başlatılır. Pelvik taban disfonksiyonu pelvik tabanın aşırı spastisitesi ve hiperaktivitesi ile birlikte fonksiyonel detrüsör sfinkter dissinerjisine yol açabilir. Böylece zor işeme ve çeşitli derecelerde üriner retansiyon ortaya çıkabilir. Fonksiyonel üriner retansiyon başlarda psikojenik olarak kabul edilmekte iken pelvik taban spastisite ve hiperaktivitesine sekonder geliştiği gösterilmiştir 8. SNM’nin refrakter idiyopatik üriner retansiyonda etkili olduğu ortaya konmuştur 8.

    SNM başlangıçta nörojenik alt üriner sistem disfonksiyonunda (AÜSD) bir seçenek olarak görülmezken yapılan çalışmalarda bu tür hastalarda da efektif bir tedavi seçeneği olduğu ortaya konulmuştur 9,10. AÜSD’si olan multipl skleroz hastaları ile yapılan bir çalışmada SNM sonrası yapılan takiplerde işeme parametrelerinin hepsinde anlamlı gelişme olduğu bildirilmiştir 11.

    SNM işleminin nörojenik non-obstrüktif üriner retansiyonda da işe yarayabileceği gösterilmiştir. İnkomplet spinal kord lezyonu olan hastalarla yapılan bir çalışmada hastaların % 40’ının ilk basamak SNM işlemine cevap verdiği bildirilmiştir 12.

    Aşırı aktif mesane ve üriner retansiyon gibi alt üriner sistem semptomları kişilerin günlük aktivitelerini ve sosyal hayatlarını aşırı derecede etkileyebilir. Çeşitli çalışmalarda SNM’nin hasta yaşam kalitesi üzerine etkileri değerlendirilmiştir 13-15. Cappellano ve ark. 13 tarafından yapılan çalışmada SNM’nin urge inkontinansta efektif bir tedavi yöntemi olduğu ve hasta yaşam kalitesine pozitif etki ettiği gösterilmiştir. Ayrıca hastaların günlük idrar kaçırma epizodlarının da azaldığı gösterilmiştir. Bu çalışmamızda da SNM hastaları ile kontrol grubu arasında inkontinans semptomları arasında anlamlı farklılık izlenmemiştir.

    Başka bir uluslararası, çok merkezli, randomize kontrollü çalışmada Beck Depresyon anketi ve Medical Outcomes Study Short-From 36 kullanılarak refrakter urge inkontinans, non-obstruktif üriner retansiyon veya urgency/frequency’si olan 89 hastanın depresyon durumları ve sağlık ile ilişkili yaşam kaliteleri değerlendirilmiştir 14. Bu çalışmanın sonuçlarına göre SNM öncesi hastalarda saptanabilen derecelerde depresyon ve azalmış yaşam kalitesi tespit edilmiş, SNM tedavisi sonrası hastaların hem depresyon hem de sağlık ile ilişkili yaşam kalitelerinde anlamlı iyileşmeler gözlenmiştir 14. Bizim çalışmamızda SNM hastaları ile kontrol grubu hastalarının seksüel fonksiyonları arasında anlamlı bir farklılık izlenmezken SNM hastalarının yaşam kalitelerinin kontrollere göre daha kötü olduğu gösterildi.

    Kısıtlılıklar
    Bu çalışmanın kısıtlılığı olarak ilk başta az hasta sayısı gösterilebilir. Fakat literatüre bakıldığında SNM ile ilişkili çalışmaların benzer şekilde az hasta sayıları ile yapıldığı görülmektedir. Bir diğer kısıtlılık ile SNM hastalarının preoperatif anketlerinin olmamasıdır. Yıllık yapılan vaka sayısının azlığı ve hastaların dahil edilme periyodunun uzunluğu çalışmanın tamamen prospektif olarak yürütülmesine imkan vermemektedir.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Sonuç
    SNM işlemi AÜSD olan hastalarda tercih edilebilecek bir tedavi yöntemidir. SNM işlemi geçiren kadın hastaların idrar kaçırma durumları ve seksüel fonksiyonları aynı yaş grubundaki erişkinler ile benzerlik göstermektedir. Geniş hasta grupları ile yapılacak prospektif randomize kontrollü çalışmalar bu konudaki bilgi birikimimize katkı sağlayacaktır.
  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • Kaynaklar

    1) Tanagho EA, Schmidt RA. Electrical stimulation in the clinical management of the neurogenic bladder. J Urol 1988;140(6):1331-9.

    2) Banakhar M, Hassouna M. Sacral neuromodulation for genitourinary problems. Prog Neurol Surg 2015;29:192-9.

    3) Van Kerrebroeck PE, Marcelissen TA. Sacral neuromodulation for lower urinary tract dysfunction. World J Urol 2012;30(4):445-50.

    4) Zabihi N, Mourtzinos A, Maher MG, Raz S, Rodriguez LV. Short-term results of bilateral S2-S4 sacral neuromodulation for the treatment of refractory interstitial cystitis, painful bladder syndrome, and chronic pelvic pain. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunct 2008;19(4):553-7.

    5) Gokkaya CS, Oztekin CV, Doluoglu OG, et al. Validation of Turkish version of Bristol Female Lower Urinary Tract Symptom Index. J Clin Anal Med 2012;3(4):415-8.

    6) Brookes ST, Donovan JL, Wright M, Jackson S, Abrams P. A scored form of the Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms questionnaire: Data from a randomized controlled trial of surgery for women with stress incontinence. Am J Obstet Gynecol 2004;191(1):73-82.

    7) Jackson S, Donovan J, Brookes S, Eckford S, Swithinbank L, Abrams P. The Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms questionnaire: Development and psychometric testing. Br J Urol 1996;77(6):805-12.

    8) Aboseif S, Tamaddon K, Chalfin S, et al. Sacral neuromodulation in functional urinary retention: An effective way to restore voiding. BJU Int 2002;90(7):662-5.

    9) Kessler TM, La Framboise D, Trelle S, et al. Sacral neuromodulation for neurogenic lower urinary tract dysfunction: Systematic review and meta-analysis. Eur Urol 2010;58(6):865-74.

    10) Wollner J, Krebs J, Pannek J. Sacral neuromodulation in patients with neurogenic lower urinary tract dysfunction. Spinal Cord 2016;54(2):137-40.

    11) Engeler DS, Meyer D, Abt D, Muller S, Schmid HP. Sacral neuromodulation for the treatment of neurogenic lower urinary tract dysfunction caused by multiple sclerosis: A single-centre prospective series. BMC Urol 2015;15(2):105.

    12) Lombardi G, Musco S, Celso M, Del Corso F, Del Popolo G. Sacral neuromodulation for neurogenic non-obstructive urinary retention in incomplete spinal cord patients: A ten-year follow-up single-centre experience. Spinal Cord 2014;52(3):241-5.

    13) Cappellano F, Bertapelle P, Spinelli M, et al. Quality of life assessment in patients who undergo sacral neuromodulation implantation for urge incontinence: An additional tool for evaluating outcome. J Urol 2001;166(6):2277-80.

    14) Das AK, Carlson AM, Hull M, Group USM-S. Improvement in depression and health-related quality of life after sacral nerve stimulation therapy for treatment of voiding dysfunction. Urology 2004;64(1):62-8.

    15) Foster RT Sr, Anoia EJ, Webster GD, Amundsen CL. In patients undergoing neuromodulation for intractable urge incontinence a reduction in 24-hr pad weight after the initial test stimulation best predicts long-term patient satisfaction. Neurourol Urodyn 2007;26(2):213-7.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Kaynaklar
  • [ Başa Dön ] [ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Editöre E-Posta ]