Research Article

Kadınların sağlık okuryazarlığı ile jinekolojik kanserlere yönelik farkındalıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Volume: 64 Number: Özel Sayı: 1 (11. Ulusal Ürojinekoloji Kongresi Bildiri Kitapçığı) August 25, 2025
TR EN

Kadınların sağlık okuryazarlığı ile jinekolojik kanserlere yönelik farkındalıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile jinekolojik kanser farkındalıkları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı-korelasyonel tipteki çalışma 305 katılımcı ile gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri, Şubat-Eylül 2023 tarihleri arasında online anket yoluyla toplandı. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (SOYÖ) ve Jinekolojik Kanser Farkındalık Ölçeği (JİKFÖ) kullanıldı. Bulgular: Bu çalışmadaki katılımcıların yaş ortalaması 34,31 idi. Katılımcıların %49,2'si lisans ve üzeri eğitim düzeyine sahipti, %59,3'ü çalışmıyordu, %61,3'ü orta gelir grubuna dahildi, %67,9'u şehirde yaşıyordu, %32,8'i yıllık olarak düzenli jinekolojik muayene yaptırmıyordu, %47,9'u hiç pap smear testi yaptırmamıştı ve %62,3'ü HPV aşısı hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını düşünüyordu. Katılımcıların SOYÖ toplam puan ortalaması 53.92±8.21 ve JİKFÖ toplam puan ortalaması 153.21±18.15 idi. SOYÖ ve JİKFÖ toplam puanları ile kadınların eğitim düzeyi, çalışma durumu, yaşadıkları yer, pap smear testi yaptırma ve HPV aşıları hakkında yeterli bilgi sahibi olduğunu düşünme gibi bazı özellikleri arasında anlamlı farklılıklar bulundu (p<0,05). Kadınların SOYÖ toplam puanı ile JİKFÖ toplam puanı arasında anlamlı pozitif bir korelasyon saptandı (r=0,319; p<0,001). Sonuç: Kadınların sağlık okuryazarlık ve jinekolojik kanser farkındalıklarının sosyodemografik ve jinekolojik özelliklerden etkilediği görüldü. Kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyleri arttıkça, jinekolojik kanser farkındalıklarının arttığı belirlendi.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Başaran, F., & Duru, P. (2024). Shining a Light on Women’s Health: The Relationship Between Gynecological Cancer Awareness and Health Literacy. Archives of Health Science and Research, 11(1), 42–48. https://doi.org/10.5152/ArcHealthSciRes.2024.23149
  2. Bazaz, M., Shahry, P., Latifi, S. M., & Araban, M. (2019). Cervical Cancer Literacy in Women of Reproductive Age and Its Related Factors. Journal of Cancer Education, 34(1), 82–89. https://doi.org/10.1007/s13187-017-1270-z
  3. Boxell, E. M., Smith, S. G., Morris, M., Kummer, S., Rowlands, G., Waller, J., Wardle, J., & Simon, A. E. (2012). Increasing awareness of gynecological cancer symptoms and reducing barriers to medical help seeking: Does health literacy play a role? Journal of Health Communication, 17(SUPPL. 3), 265–279. https://doi.org/10.1080/10810730.2012.712617
  4. Coşkun, S. (2023). Effect of health responsibility and health literacy on gynecological cancer awareness of university working women. Turkish Journal of Public Health, 21(2), 209–222. https://doi.org/10.20518/tjph.1098528
  5. Dal, N. A., & Ertem, G. (2017). Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği Geliştirme Çalışması. Itobiad: Journal of the Human & Social Science Researches, 6(5), 2351–2367. https://doi.org/https://doi.org/10.15869/itobiad.314332
  6. Gokdemir, O., Kushwaha, P., Shikha, D., Petrazzuoli, F., & Bhattacharya, S. (2024). Editorial: Health literacy and disease prevention, volume II. Frontiers in Public Health, 12, 1369146. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1369146
  7. Gökoğlu, A. G. (2021). Kadınların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin Sağlık Davranışlarına ve Çocuk Sağlığına Etkisi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - BÜSBİD, 6(2), 132–148.
  8. Gözüyeşil, E., Arıöz, A., & Taş, F. (2020). Bir Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Jinekolojik Kanser Farkındalıklarının Değerlendirilmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 14(2), 177–185. https://doi.org/https://doi.org/10.21763/tjfmpc.730022

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Obstetrics and Gynaecology

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 25, 2025

Submission Date

January 22, 2025

Acceptance Date

March 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 64 Number: Özel Sayı: 1 (11. Ulusal Ürojinekoloji Kongresi Bildiri Kitapçığı)

Vancouver
1.Duygu Dişli Çetinçay, Meltem Mecdi Kaydırak. Kadınların sağlık okuryazarlığı ile jinekolojik kanserlere yönelik farkındalıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. EJM. 2025 Aug. 1;64(Özel Sayı: 1 (11. Ulusal Ürojinekoloji Kongresi Bildiri Kitapçığı):1-8. doi:10.19161/etd.1625151

Ege Journal of Medicine enables the sharing of articles according to the Attribution-Non-Commercial-Share Alike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) license.