Araştırma Makalesi

Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda nöro-geribildirim uygulamasına bağlı davranış değişikliklerinin Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği ile araştırılması: randomize tek körlü ön çalışma

Cilt: 62 Sayı: 2 12 Haziran 2023
PDF İndir
TR EN

Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda nöro-geribildirim uygulamasına bağlı davranış değişikliklerinin Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği ile araştırılması: randomize tek körlü ön çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, nöro-geribildirim sistemi aracılığıyla yapılan eğitimin etkilerini, 8-12 yaş arası dikkat eksikliği olan çocuklarda Wechsler çocuklar için zekâ ölçeği ile bilişsel becerileri açısından incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu amaçla, Mayıs 2021- Aralık 2021 tarihleri arasında özel eğitim merkezine tanılı olarak başvuran katılımcılardan rastgele örnekleme ile nöro-geribildirim eğitimi alacak deney grubu (n=20) ve simülasyon alan sham grubundan (n=20) oluşturulmuştur. Çalışmanın ilk aşamasında her iki gruba da katılımcıların zihinsel performanslarını belirlemek için Wechsler çocuklar için zekâ ölçeği ön test olarak uygulanmış, daha sonra deney grubunda 5 ay boyunca haftanın 3 günü yarım saatlik seanslarla toplam 60 seanslık çok düşük frekans nöro-geribildirim protokolü yürütülmüştür. Altıncı ayın sonunda son test olarak Wechsler çocuklar için zekâ ölçeği tekrar uygulanarak, veriler analiz edilmiştir. Bulgular: Gruplar arası karşılaştırmada deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test puanları arasında herhangi bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Ancak grup içi farklılıklar incelendiğinde; sözel IQ skorları deney grubunda farklılık göstermezken (p=0,121), kontrol grubunda skorlar farklıdır (p=0,011). Performans IQ skorları, hem deney grubunda (p=0,011) hem de kontrol grubunda (p=0,003) değişmektedir. Total IQ skoru yönünden ise yine hem deney grubunda (p<0,001) hem de kontrol grubunda test öncesi ve test sonrası skorlar farklıdır (p=0,007). Sonuç: Wechsler çocuklar için zekâ ölçeği açısından nöro-geribildirim uygulanan grubun kendi içinde performans IQ ve toplam IQ yönünden zihinsel performanslarının artarak dikkat eksikliklerinin azaldığı saptanmıştır. Ancak, bu bulgu sham-grubu ile istatistiksel olarak doğrulanamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu yayının ortaya çıkmasında emeği geçen uzman klinik psikolog Mehmet Mıdık ile Özem özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi çalışanlarına ve verilerimizi oluşturmada gönüllü olan tüm çocuklara yaptıkları katkı ve ayırdıkları değerli zaman için en içten teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Owens JS, Hustus CL, Everly EL, Evans SW, Margherio SM. Attention deficit hyperactivity disorder: evidence-based assessment and treatment for children and adolescents. In: Reference module in neuroscience and biobehavioral psychology. 2nd ed. Elsevier; 2020; p. 1–17.
  2. Cutting LE, Koth CW, Mahone EM, Denckla MB. Evidence for unexpected weaknesses in learning in children with attention-deficit/hyperactivity disorder without reading disabilities. J Learn Disabil. 2003;36(3):259–69.
  3. Martínez González CL, Martínez Ortiz EJ, Moreno Escobar JJ, Durand Rivera JA. Attention deficit and hyperactivity disorder classification with EEG and machine learning. In: Biosignal processing and classification using computational learning and intelligence. Elsevier Inc.; 2022; p. 447–69.
  4. N. Pop-Jordanova, S. Markovska-Simoska TZ. Neurofeedback treatment of children with attention deficit hyperactivity disorder. Children. 2005;80:71–80.
  5. Wolraich ML, Hagan JF, Allan C, Chan E, Davison D, Earls M, et al. Clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, and treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents. Pediatrics. 2019;144(4).
  6. Takayanagi M, Kawasaki Y, Shinomiya M, Hiroshi H, Okada S, Ino T, et al. Review of cognitive characteristics of autism spectrum disorder using performance on six subtests on four versions of the Wechsler intelligence scale for children. J Autism Dev Disord. 2022;52(1):240–53.
  7. Faraone S V. The pharmacology of amphetamine and methylphenidate: Relevance to the neurobiology of attention-deficit/hyperactivity disorder and other psychiatric comorbidities. Neurosci Biobehav Rev. 2018;87:255–70.
  8. Villodas MT, McBurnett K, Kaiser N, Rooney M, Pfiffner LJ. Additive effects of parent adherence on social and behavioral outcomes of a collaborative school-home behavioral intervention for ADHD. Child Psychiatry Hum Dev. 2014;45(3):348–60.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tıbbi Fizyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

2 Haziran 2022

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 62 Sayı: 2

Kaynak Göster

Vancouver
1.Rukiye Ölçüoğlu, İlknur Kozanoğlu, Eylem Gül. Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda nöro-geribildirim uygulamasına bağlı davranış değişikliklerinin Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği ile araştırılması: randomize tek körlü ön çalışma. ETD. 01 Haziran 2023;62(2):184-9. doi:10.19161/etd.1310383

Ege Tıp Dergisi, makalelerin Atıf-Gayri Ticari-Aynı Lisansla Paylaş 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-SA 4.0) lisansına uygun bir şekilde paylaşılmasına izin verir.