Araştırma Makalesi

Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde COVID-19 salgını ve aşısına yönelik tutumlarının incelenmesi

Cilt: 64 Sayı: 1 12 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde COVID-19 salgını ve aşısına yönelik tutumlarının incelenmesi

Öz

Amaç: Aşılama, pandemi sürecinde enfeksiyonun önlenmesi ve kontrol edilmesi için kilit bir stratejidir; bu nedenle toplumun özel bir kısmi olan psikiyatrik tanılı hastalarda COVID 19 aşısına yönelik tutumlar ve aşıya karar verme sürecini etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Psikiyatri poliklinik başvuruları bulunan çalışmaya alınma, dışlanma kriterlerini karşılayan depresif bozukluk, anksiyete bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk, bipolar bozukluk, psikotik bozukluk, kişilik bozukluğu tanıları olan 200 hastaya sosyodemografik veri toplama formu, COVID 19 hastalık algısı ölçeği, COVID 19’un nedenleri algısı ölçeği, COVID 19’un kontrolü algısı ölçeği, COVID 19’dan kaçınma tutumları ölçeği ve COVID 19 aşısına yönelik tutumlar ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Hastaların %77’si (n=154) COVID 19 ile ilgili gelişmeleri takip ettiği, %40’ının (n=80) COVID 19 geçirdiği, %53,5’inin (n=107) ailesinde COVID 19 geçiren bir kişinin olduğu, %22,5’inin (n=45) yakınlarından birinin COVID 19’ dan dolayı hayatını kaybettiği saptanmıştır. Hastaların %93,5’i (n=187) hastalıktan korunduğunu, %78,5’inin (n=157) hastalıktan korkulması gerektiğini, %18,5’inin (n=37) çevrelerindeki insanların kurallara uyduğunu belirtmektedir. Hastaların %88’inin (n=176) en az bir doz COVID 19 aşısı olduğu saptanmıştır. COVID 19 ile ilgili gelişmeleri takip edenlerde ve COVID 19’dan korkanlarda aşılanma oranı daha yüksek bulunmuştur (p=0.008, p=0.042). Aşılanma durumunun sosyodemografik özelliklerle ilişkisine bakıldığında yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve çalışma durumuna göre farklılık göstermediği saptanmıştır (p>0.05). Aşılanma durumunun psikiyatrik tanılara göre farklılık gösterdiği saptanmıştır (p=0.04). Bipolar bozukluk ve psikotik bozukluk tanılı hastalarda aşılanmama oranının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamız, psikiyatrik hastalığı olan bireylerin COVID 19 salgını ve aşısına yönelik tutumlarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Bipolar bozukluk ve psikotik bozukluk tanılı hastalarda aşılanmama oranının daha yüksek olduğu saptanmış, ayrıca COVID 19 ile ilgili gelişmeleri takip eden ve hastalıktan korkan bireylerde aşılanma oranının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu bulgular, psikiyatrik hastalığı olan bireylere yönelik daha etkili destek ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Tzur Bitan D, Kridin K, Cohen AD, Weinstein O. COVID-19 hospitalisation, mortality, vaccination, and postvaccination trends among people with schizophrenia in Israel: a longitudinal cohort study. The Lancet Psychiatry. 2021;8(10):901-8.
  2. Danenberg R, Shemesh S, Tzur Bitan D, et al. Attitudes of patients with severe mental illness towards COVID-19 vaccinations: a preliminary report from a public psychiatric hospital. Journal of Psychiatric Research. 2021;143:16-20.
  3. De Hert M, Mazereel V, Stroobants M, De Picker L, Van Assche K, Detraux J. COVID-19 related mortality risk in people with severe mental illness: a systematic and critical review. Front Psychiatry. 2021;12:798554.
  4. Başar K. Vaccination and mental illness: the role of mental health professionals. Turkish Journal of Psychiatry. 2021;32(4):5-6.
  5. Nazlı Ş B, Yığman F, Sevindik M, Deniz Özturan D. Psychological factors affecting COVID-19 vaccine hesitancy. Irish Journal of Medical Science. 2022;191(1):71-80.
  6. Hao F, Wang B, Tan W, et al. Attitudes toward COVID-19 vaccination and willingness to pay: comparison of people with and without mental disorders in China. BJPsych Open. 2021;7(5):e146. Bai W, Cai H, Jin Y, et al. COVID-19 vaccine hesitancy in community-dwelling and hospitalized patients with severe mental illness. Psychol Med. 2023;53(9):4288-90.
  7. Pandolfo G, Genovese G, Iannuzzo F, Bruno A, Pioggia G, Gangemi S. COVID-19 vaccination and mental disorders, what has been accomplished and future direction. Brain Sciences. 2022;12(2):292.
  8. Ren X, Shen F, Gui Y, Wang W, Xing B, Huang W. The attitudes of psychiatric patients towards COVID-19 vaccination in China: a cross-sectional study. BMC Psychiatry. 2021;21(1):475.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2024

Kabul Tarihi

11 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 64 Sayı: 1

Kaynak Göster

Vancouver
1.Doğancan Sönmez, Çiçek Hocaoğlu. Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde COVID-19 salgını ve aşısına yönelik tutumlarının incelenmesi. ETD. 01 Mart 2025;64(1):46-57. doi:10.19161/etd.1556007

Ege Tıp Dergisi, makalelerin Atıf-Gayri Ticari-Aynı Lisansla Paylaş 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-SA 4.0) lisansına uygun bir şekilde paylaşılmasına izin verir.