Derleme

Glioblastoma multiforme tedavisindeki birincil engel: Kan beyin bariyeri

Cilt: 64 Sayı: 1 12 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Glioblastoma multiforme tedavisindeki birincil engel: Kan beyin bariyeri

Öz

Dünya Sağlık Örgütü tarafından derece 4 astrositom olarak sınıflandırılan Glioblastoma Multiforme (GBM), merkezi sinir sisteminin en agresif ve yaygın görülen primer beyin tümörüdür. Klinikteki GBM hastaları için mevcut tedavi; rezeksiyonun ardından eş zamanlı uygulanan radyoterapi ve kemoterapiyi içermektedir. GBM tedavisindeki bu yaklaşımların etkinliği; tümör heterojenliği, glioma kök hücreleri, DNA hasar onarım mekanizmaları ve kan-beyin bariyeri gibi faktörler nedeniyle yetersiz kalmaktadır. Temozolomid, lipofilik bir ajan olması nedeniyle kan-beyin bariyerini kolaylıkla geçebilmekte ve bu özelliği sayesinde glioma tedavisinde etkili bir ajan olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte, hastaların büyük bir kısmında nüks meydana gelmekte ve bu hastalar temozolomide uzun süre maruz kaldığı için tedaviye direnç geliştirmektedir. Günümüzde, nüks eden GBM hastaları için farklı bir tedavi yaklaşımı söz konusu değildir. Bu yüzden, hasta sağkalımını uzatacak yeni ajanların araştırılması son derece önemlidir. Terapötik ajanların merkezi sinir sistemine iletimi, kan-beyin bariyeri tarafından engellenmekte ve beyindeki hedeflenen bölgelere erişim, GBM için yeni ilaçların geliştirilmesinde en büyük zorluklardan birini oluşturmaktadır. Beyin tümörleri tedavisinde kan-beyin bariyerinin ilaç geçirgenliği heterojen bir yapı sergilemektedir. Sonuç olarak, bu bariyer geçirgenliğinin modüle edilmesi ve ilaç biyoyararlanımını artırmayı hedefleyen çeşitli stratejiler geliştirilmelidir. Kan-beyin bariyerinin aşılması, hedefe yönelik tedavi yaklaşımlarında dikkate alınması gereken önemli bir konudur. Bu derleme, kan-beyin bariyerinin GBM ile ilişkisini inceleyerek, konuya dair güncel bilgileri ayrıntılı bir şekilde sunmayı amaçlamaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Pandey V, Ranjan N, Narne P, Babu PP. Roscovitine effectively enhances antitumor activity of temozolomide in vitro and in vivo mediated by increased autophagy and Caspase-3 dependent apoptosis. Sci Rep. 2019;9(1):5012.
  2. Shergalis A, Bankhead A, Luesakul U, Muangsin N, Neamati N. Current challenges and opportunities in treating glioblastomas. Pharmacol Rev. 2018;70(3):412-45.
  3. Bush NAO, Chang SM, Berger MS. Current and future strategies for treatment of glioma. Vol. 40, Neurosurgical Review. 2017;1–14.
  4. Ohgaki H, Kleihues P. The definition of primary and secondary glioblastoma. Vol. 19, Clinical Cancer Research. 2013;Feb 15;19(4):764-72.
  5. Ohgaki H, Dessen P, Jourde B, Horstmann S, Nishikawa T, Di Patre PL, et al. Genetic pathways to glioblastoma: A population-based study. Cancer Res. 2004;64(19):6892-9.
  6. Khabibov M, Garifullin A, Boumber Y, Khaddour K, Fernandez M, Khamitov F, et al. Signaling pathways and therapeutic approaches in glioblastoma multiforme (Review). Int J Oncol. 2022;60(6):69.
  7. Kim M, Ladomersky E, Mozny A, Kocherginsky M, O’shea K, Reinstein ZZ, et al. Glioblastoma as an age-related neurological disorder in adults. Neurooncol Adv. 2021;3(1):vdab125.
  8. Wu W, Klockow JL, Zhang M, Lafortune F, Chang E, Jin L, et al. Glioblastoma multiforme (GBM): An overview of current therapies and mechanisms of resistance. Vol. 171, Pharmacological Research. 2021.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirurji) , Kanser Hücre Biyolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

12 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2025

Kabul Tarihi

31 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 64 Sayı: 1

Kaynak Göster

Vancouver
1.Emine Yazıcı, Aleyna Gezen, Ece Oylumlu, Gamze Tanrıöver. Glioblastoma multiforme tedavisindeki birincil engel: Kan beyin bariyeri. ETD. 01 Mart 2025;64(1):184-92. doi:10.19161/etd.1621826

Ege Tıp Dergisi, makalelerin Atıf-Gayri Ticari-Aynı Lisansla Paylaş 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-SA 4.0) lisansına uygun bir şekilde paylaşılmasına izin verir.