Uzman hekimlerin kültürlerarası yeterlilik düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi: Karma yöntemli bir çalışma

Amaç: Bu araştırmanın amacı, dahili ve cerrahi alanlarda görev yapan uzman hekimlerin kültürlerarası yeterlilik düzeylerini belirlemek ve bu yeterlilikleri etkileyen kişisel ve mesleki faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Nicel veriler, 93 uzman hekimden “Sağlık Profesyonellerinde Kültürlerarası Yeterlilik Ölçeği” ve demografik bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler ise amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen katılımcılarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Nicel veriler betimleyici ve çıkarımsal istatistiklerle, nitel veriler ise MAXQDA programı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Nicel analizler, farklı kültürel geçmişe sahip hastalara hizmet verme, uzmanlık öncesi deneyim, mesleki çalışma yılı, medeni durum ve kültürlerarası arkadaşlık gibi değişkenlerin özellikle empati, uyum ve tutum alt boyutlarında daha yüksek kültürlerarası yeterlilik düzeyleriyle anlamlı biçimde ilişkili olduğunu göstermiştir. Nitel bulgular bu sonuçları desteklemiş; sosyal normlar, klinik uygulamalarda kültürel etkiler, duygusal ve bilişsel etmenler, iletişim engelleri, motivasyon ve mesleki farkındalık gibi temalar ortaya çıkmıştır. Katılımcılar, duygusal gerilim, ayrımcılık ve hasta bakımına yönelik yaklaşımlarında değişim deneyimlerini dile getirmiştir. Sonuç: Uzman hekimlerin kültürlerarası yeterliliği hem kişisel hem de mesleki deneyimlerle şekillenmektedir. Tıp eğitiminde kültürlerarası farkındalık ve yeterlilik konularının erken dönemde entegre edilmesi, sürekli mesleki gelişim ve yansıtıcı uygulamalarla desteklenmesi, hekimlerin çok kültürlü klinik ortamlarda etkili sağlık hizmeti sunmaları açısından büyük önem taşımaktadır.

Aim: This study aimed to assess the levels of intercultural competence among specialist doctors in internal and surgical fields and to explore personal and professional factors that influence these competencies. Materials and Methods: An explanatory sequential mixed-methods design was used. Quantitative data were collected from 93 specialist doctors using the Cross-Cultural Competence of Healthcare Professionals Scale and a demographic information form. Qualitative data were gathered through semi-structured interviews with a purposive sample of participants. Quantitative data were analyzed using descriptive and inferential statistics, while qualitative data were analyzed thematically using MAXQDA software. Results: Quantitative analyses revealed that providing care to patients from diverse cultural backgrounds, pre-specialization experience, years of professional practice, marital status, and having intercultural friendships were significantly associated with higher levels of intercultural competence, particularly in empathy, adaptation, and attitude subdomains. Qualitative findings enriched these results by identifying themes such as social norms, cultural influences on clinical practice, emotional and cognitive factors, communication barriers, motivation, and professional awareness. Participants reported experiences of emotional tension, discrimination, and evolving approaches to patient care. Conclusions: Intercultural competence among specialist doctors is shaped by both personal and professional experiences. Early integration of intercultural education into medical training, combined with continuous professional development and reflective practice, is essential for preparing physicians to deliver effective care in multicultural clinical settings.