Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçeye ve Türkiye’ye uyarlanması ve geçerlilik, güvenirlik analizi
Öz
Amaç: Bu çalışmada, Olweus öğrenciler için akran zorbalığı (OÖAZ) anketinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: İlk aşamada anket Türkçeye çevrildi. Araştırmacılar ve çevirmenler tarafından ortak formun oluşturulmasından sonra, form iki ana dili olan bir çevirmen tarafından İngilizceye çevrildi. Anket geçerlilik çalışması sırasında yüzey ve kapsam geçerliliği açısından uzman panelinde değerlendirildi ve gerekli görülen değişiklikler yapıldı. Pilot çalışmanın ardından, anket İzmir ili Bornova ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilköğretim okulları altıncı ve yedinci sınıflarını temsil eden 405 öğrenciye uygulandı (%95 G.A., %7.6 prevalans ve %2.5 hata payı). Anketin güvenirliği Cronbach Alfa ve iki yarım test (Split Half) yöntemleriyle değerlendirildi.
Bulgular: Uzman paneli anketin kavramsal yapıyı karşıladığı ve literatüre uygun biçimde akran zorbalığının temel alanlarını içerdiği görüşünde birleşti. Geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2008 yılı Nisan ayında Bornova’da sekiz ilköğretim okulundaki 6. ve 7. sınıflarda gerçekleştirildi. Araştırmaya katılan 405 öğrenciden OÖAZ anketini dolduran 400 öğrenci veri tabanına alındı. Anketin tümünün Cronbach Alfa değeri .81’di. Tek, çift sıralaması içinde Spearman-Brown iki yarım test güvenirlik katsayısı .85 olarak bulundu.
Sonuç: Çalışmanın bulguları, Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenirliğinin tatmin edici olduğunu göstermektedir. Anket akran zorbalığı araştırmalarında faydalı bir araç olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
References
- Craig WM. The relationship among bullying, victimization, depression, anxiety and aggression in elementary school children. Pers Individ Dif 1998;24(1):23-130.
- Espelage Dl, Swearer SM. Research on school bullying and victimization: What have we learned and where do we go from here? School Psych Rev 2003;32(3):365-83.
- Güvenir T. Okulda akran istismarı. Ankara: Kök Yayıncılık; 2008;51-55.
- Mc Guckin C, Lewis CA. Experiences of school bullying in northern Ireland: Data from the life time and times survey. Adolescence 2006;41(4):313-20.
- Olweus D. Aggression and peer acceptance in adolescent boys: Two short term longitudinal studies of ratings. Child Development 1977;48(4):1301-13.
- Olweus D. Bullying at school. Oxford: United Kingdom, Blackwell Publishing; 2003.
- Pişkin M. Okul zorbalığı, tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 2002;2(5):531-62.
- Tatlılıoğlu K. Okullarda şiddet ve zorbalık: Risk faktörleri, koruma, önleme ve müdahale hizmetleri: Konya örneği, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2016;6(12):209-31.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Hilal Tıpırdamaz Sipahi
*
0000-0003-0387-5171
Türkiye
Ali Osman Karababa
0000-0001-8475-857X
Türkiye
Publication Date
December 3, 2018
Submission Date
August 3, 2017
Acceptance Date
December 26, 2017
Published in Issue
Year 1970 Volume: 57 Number: 4
Cited By
Psychiatric Disorders and Peer-Victimization in Children and Adolescents With Growth Hormone Deficiency
Clinical Pediatrics
https://doi.org/10.1177/00099228221096654Comparison of levels of bullying, achievement motivation, and resilience among Syrian refugee students and Turkish students
Journal of Psychologists and Counsellors in Schools
https://doi.org/10.1017/jgc.2021.22Suça Sürüklenen Çocuklarda Akıllı Telefon Bağımlılığı, Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyetin Değerlendirilmesi
Akdeniz Medical Journal
https://doi.org/10.53394/akd.981548Bullying Victimization and Psychiatric Symptoms Among Syrian Adolescent Refugees in Southeast Turkey: A Structural Equation Modeling Study
Psychiatry
https://doi.org/10.1080/00332747.2023.2291941Prevalence of Peer Bullying among Adolescents in the Turkish Republic of Northern Cyprus and Determination of Affecting Factors
Eurasian Journal of Health Technology Assessment
https://doi.org/10.52148/ehta.1427978Klinik Bir Örneklemde Ergenlerde Akran Zorbalığı Sıklığı, Zorbalık Özellikleri ve Zorbalığın Algılanan Sosyal Destekle İlişkisi
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.32708/uutfd.1518866Peer Victimization Among a Clinical Sample of Turkish Youth With Autism Spectrum Disorder
Child Abuse Review
https://doi.org/10.1002/car.70008Akranlar Arasında Saldırgan Davranışı Önleme Programının Ortaokul Öğrencilerinin Zorba Davranışlarına Etkisi
Akdeniz Hemşirelik Dergisi
https://doi.org/10.59398/ahd.1565329Peer Bullying and Self-Esteem in Turkish School-Age Children Who Stutter
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35440/hutfd.1597011Kaynaştırma Ortamında Zorbalık (KOZ) Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
Pamukkale University Journal of Education
https://doi.org/10.9779/pauefd.1499845YENİ MEDYADA ZORBALIK PRATİKLERİ: YANDERE SİMULATOR OYUNU ÜZERİNDEN TEMATİK BİR İNCELEME
Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.69878/deuefad.1687390Associations Between Peer Bullying and Theory of Mind, Alexithymia, and Empathy in Juvenile Delinquents
Journal of Forensic Psychology Research and Practice
https://doi.org/10.1080/24732850.2026.2630381The Relationship Between Peer Bullying and Irritability
Middle Black Sea Journal of Health Science
https://doi.org/10.19127/mbsjohs.1724986