Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçeye ve Türkiye’ye uyarlanması ve geçerlilik, güvenirlik analizi

Amaç: Bu çalışmada, Olweus öğrenciler için akran zorbalığı (OÖAZ) anketinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlandı. 

Gereç ve Yöntem: İlk aşamada anket Türkçeye çevrildi. Araştırmacılar ve çevirmenler tarafından ortak formun oluşturulmasından sonra, form iki ana dili olan bir çevirmen tarafından İngilizceye çevrildi. Anket geçerlilik çalışması sırasında yüzey ve kapsam geçerliliği açısından uzman panelinde değerlendirildi ve gerekli görülen değişiklikler yapıldı. Pilot çalışmanın ardından, anket İzmir ili Bornova ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilköğretim okulları altıncı ve yedinci sınıflarını temsil eden 405 öğrenciye uygulandı (%95 G.A., %7.6 prevalans ve %2.5 hata payı). Anketin güvenirliği Cronbach Alfa ve iki yarım test (Split Half) yöntemleriyle değerlendirildi.

Bulgular: Uzman paneli anketin kavramsal yapıyı karşıladığı ve literatüre uygun biçimde akran zorbalığının temel alanlarını içerdiği görüşünde birleşti. Geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2008 yılı Nisan ayında Bornova’da sekiz ilköğretim okulundaki 6. ve 7. sınıflarda gerçekleştirildi. Araştırmaya katılan 405 öğrenciden OÖAZ anketini dolduran 400 öğrenci veri tabanına alındı. Anketin tümünün Cronbach Alfa değeri .81’di. Tek, çift sıralaması içinde Spearman-Brown iki yarım test güvenirlik katsayısı .85 olarak bulundu.

Sonuç: Çalışmanın bulguları, Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenirliğinin tatmin edici olduğunu göstermektedir. Anket akran zorbalığı araştırmalarında faydalı bir araç olarak kullanılabilir.

Aim: In this study it was aimed to determine the reliability and validity of the Olweus bully victim questionnaire (OBVQ) in Turkish.

Materials and Methods: In the first step the questionnaire was translated to Turkish. Afterwards the final form of the questionnaire was formed by the researchers and translators. The final form of the questionnaire was translated to English by a translator who had two native languages. Content and surface validity was evaluated by a specialist panel and changes made which are needed. After the pilot survey, the questionnaire was applied to 405 students which presented İzmir Bornova primary schools 6 and 7th grade classes (95% CI, 7.6% prevalence, 2.5% error). The reliability of the questionnaire was evaluated by Cronbach Alpha and split half tests.

Results: The panel agreed on that the questionnaire comprised the content of bullying and its basic aspects in concordance with the literature. Validity and reliability study was conducted in the sixth and seventh classes of eight primary schools located in Bornova-İzmir in April 2008. Of 405 students, data of 400 who filled the questionnaire was included in the database. Cronbach Alpha coefficient of the whole questionnaire was .81. Spearman-Brown split half reliability in odds, even ranks score was .85. 

Conclusion: These findings show that the validity and the reliability of Turkish version of OBVQ are satisfactory. The questionnaire may be used as a useful tool for bullying research.