Uzmanlık öğrencilerinin hekim hakları konusundaki bilgi düzeylerine ilişkin öz değerlendirmeleri

Amaç: Bu çalışmanın amacı; Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tıpta uzmanlık eğitimi alan uzmanlık öğrencilerinin hekim hakları konusundaki eğitim ve bilgi düzeylerine ilişkin öz değerlendirmelerinin belirlenmesi, hak ihlali deneyimlerinin ve güncel hekim hakları sorunlarına yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Ekim 2020-Ekim 2021 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde görevli 278 uzmanlık öğrencisine yüz yüze ve çevrimiçi ortamda anket uygulandı. Anket formu ile uzmanlık öğrencilerinin; demografik ve mesleki özellikleri, hekim hakları konusundaki eğitim ve bilgi düzeylerine ilişkin öz değerlendirmeleri, hak ihlali deneyimleri ve güncel hekim hakları sorunlarına yönelik görüşleri belirlendi. 276 anket değerlendirmeye alındı. Veriler, IBM SPSS 24.0 programı ile analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Tıp fakültesinde hekim hakları eğitimi alma oranı (%72,1), uzmanlık eğitimi dönemine göre (%29,7) daha fazlaydı. Uzmanlık öğrencilerinin %87’si hekim hakları konusundaki bilgisini “az” ve “orta” düzey olarak değerlendirdi. Hekim hakları bilgi düzeyi “orta/yeterli” olan uzmanlık öğrencileri; daha çok hekim hakları veya hasta hakları eğitimi almış olanlardı (p<0,05). Katılımcıların %69,2’si hekim hakkı ihlaline tanık olduğunu belirtti. Mesleki deneyim süresinin, günlük hasta sayısının, günlük çalışma saatinin daha fazla olması ve nöbet tutma durumu; hekim hakkı ihlali tanıklığı ile ilişkilendirildi (p<0,05). Uzmanlık öğrencileri; en sık çalışma koşulları (%90,5), maaş (%89,5), hasta-hekim ilişkileri (%86,9) konusundaki hekim haklarında sorun olduğunu düşünmekteydi. Sonuç: Uzmanlık öğrencilerinin, hekim hakları konusundaki bilgi düzeyleri üzerine öz değerlendirmeleri; bu konuda kendilerini eksik bulduklarını ve eğitime ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. Bu nedenle hem tıp fakültesi hem de uzmanlık eğitim programlarında hekim hakları konusuna daha fazla zaman ve kaynak ayrılması gerekmektedir. Ülkemizde, hekim haklarının korunması ve geliştirilmesi konusunda uygulanabilir yasal düzenlemelere ihtiyaç vardır.

Aim: The aim of this study is to determine self-assessment on the education and knowledge level on physician rights, to examine experiences of violation of rights and opinions about current physician rights problems of the residents studying in the medical residency programs of Ege University Faculty of Medicine. Materials and Methods: Between October 2020 and October 2021, 278 residents working at Ege University Medical Faculty Hospital were surveyed face to face and online. Demographic characteristics, professional characteristics, self-assessment on the education and knowledge level on physician rights; experiences of violation of rights and opinions about current physician rights problems of medical residents were evaluated with a questionnaire. 276 questionnaires were evaluated. Data were analyzed with the IBM SPSS 24.0 Statistics Program. Statistical significance level was determined as p<0.05. Results: The rate of receiving physician rights education in the medical faculty (72.1%) was higher than in the residency program period (29.7%). 87% of the residents rated their knowledge of physician rights as “low” and “moderate”. Residents with “moderate/adequate” knowledge of physician rights were mostly those who had received physician rights or patient rights education (p<0.05). 69.2% of the participants stated that they had witnessed a violation of physician right. Longer professional experience, higher number of patients per day, longer working hours and being on night shift were associated with witnessing a violation of physician rights (p<0.05). Residents mostly thought that there were problems with physician rights in terms of working conditions (90.5%), salary (89.5%), patientphysician relations (86.9%). Conclusion: Self-assessment of medical residents on the level of knowledge about physician rights shows that they find themselves lacking in this subject and need training. For this reason, more time and resources should be allocated to the teaching of physician rights in both medical faculties and medical residency programs. In our country there is a need for applicable legal regulations for the protection and development of physician rights