Türkiye'deki iki referans yanık merkezinin üç yıllık veriler eşliğinde değerlendirilmesi

Babür Uygar Çiçek; Pınar Kocatakan

doi:10.19161/etd.1483832

EN TR

Evaluation of two reference burn centers in Turkey with three-year data

Abstract

Objective: The aim of this study was to analyse epidemiological information by evaluating three-years of data from two reference burn centres and to present options to prevent burn trauma. Materials and Methods: Data (gender, number of inpatients, number of patients with total body burn area over 20%, burn grade, cause of burn, mortality rate, and number of foreign patients) of a total of 1839 patients admitted to Ankara Bilkent City Hospital Adult Burn Centre and Izmir Bozyaka Training and Research Hospital Burn Centre in 2019, 2020, and 2021 were retrospectively analyzed. Results: Of the total 1839 patients 62.1% were male and 37.9% were female. Men had major burn trauma more frequently than women. Scald burns were the most common (54.5%). In Ankara Bilkent City Hospital Adult Burn Center 2nd degree burn cases increased, scald burns decreased, and flame burns increased in 2021 compared to 2019.In Izmir Bozyaka Training and Research Hospital Burn Centrethe rate of patients with 2nd degree burns increased from 2.8% in 2019 to 3.5% in 2020 and 30.1% in 2021. It was observed that the crude mortality rate was approximately 5 times higher in Izmir Bozyaka Training and Research Hospital Burn Centre. Conclusion: Burn centres are the most equipped burn treatment units where severe burn cases are treated and followed up. It is vital that complete and orginized records are kept in burn treatment units in order to impact of measures to prevent burn injuries.

Keywords

Türkiye'deki iki referans yanık merkezinin üç yıllık veriler eşliğinde değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, iki referans yanık merkezinin üç yıllık verileri değerlendirilerek epidemiyolojik bilgilerin analiz edilmesi ve yanık travmalarını önlemeye yönelik seçenekler sunulması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Erişkin Yanık Merkezi ve İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi’nde 2019, 2020 ve 2021 yıllarında yatarak tedavi gören toplam 1839 hastanın verileri (cinsiyet, yatarak tedavi gören hasta sayısı, %20 üzeri toplam vücut yanık alanı olan hasta sayısı, yanık derecesi, yanık nedeni, mortalite oranı ve yabancı uyruklu hasta sayısı) retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Toplam 1839 hastanın %62,1’i erkek, %37,9’u kadındı. Erkekler kadınlara oranla daha sık majör yanık travması geçirmiş idi. En fazla haşlanma yanığı (%54,5) görüldü. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Erişkin Yanık Merkezi’nde 2021’de 2019’a göre 2.derece yanık vakalarının arttığı, haşlanma nedenli yanıkların azaldığı, alev yanıklarının arttığı görüldü. İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi’nde 2019’da %2,8 olan 2.derece yanıklı hasta oranının 2020’de %3,5’e ve 2021’de ise %30,1’e yükseldiği tespit edildi. Kaba mortalite oranının İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi’nde yaklaşık 5 kat daha yüksek olduğu görüldü. Sonuç: Yanık merkezleri ciddi yanık vakalarının tedavi ve takip edildiği en donanımlı yanık tedavi birimleridir. Mevcutta olan yanık yaralanmalarını önlemeye yönelik tedbirlerin etkisini değerlendirmek için yanık tedavi birimlerinde kayıtların eksiksiz ve düzenli bir şekilde tutulması hayati önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Hettiaratchy S, Dziewulski P. ABC of burns: pathophysiology and types of burns. BMJ 2004;328:1427-9.
Barry Press. Grabb and Smith’s plastic surgery, 5th ed. Philadelphia: Lippincott-Raven Publishers; 1997
Salvador-Sanza JF, Sanchez-Paya J, Rodriguez-Marin J. Quality of life of the Spanish burn patient. Burns 1999;25(7):593–8.
Ehde DM, Patterson DR, Wiechman SA, Wilson LG. Post-traumatic stress symptoms and distress 1 year after burn injury. J Burn Care Rehabil 2000;21(2):105–11.
Murray CJL, Lopez AD. The global burden of disease. a comprehensive assessment of mortality and disability from diseases injuries and risk factors in 1990 and projected to 2020 (Harvard University School of Public Health, 1996).
WHO. A WHO plan for burn prevention and care (World Health Organization, 2008).
Church D, Elsayed S, Reid O, Winston B, Lindsay R. Burn wound infections. Clin Microbiol Rev 2006;19:403 34.
Smolle C, et al. Recent trends in burn epidemiology worldwide: a systematic review. Burns. 2017;43:249–57.

Greenhalgh DG. Management of burns. N. Engl. J. Med 2019;380:2349–59.
Rybarczyk MM, Schafer JM, Elm CM, Sarvepalli S, Vaswani PA, Balhara KS, Jacquet GA. A systematic review of burn injuries in low-and middle-income countries: epidemiology in the WHO-defined African Region. African Journal of Emergency Medicine, 2017;7(1):30-7.
Türkiye’de Özellikli Planlama Gerektiren Sağlık Hizmetleri (2011-2023), Sayfa 244.
Koçman AE, Özgül M. Yanık patofizyolojisinde güncel gelişmeler. Turkiye Klinikleri Plastic Surgery-Special Topics 2016;5(2):7-12.
Arturson G. Forty years in burns research—the postburn inflammatory response. Burns 2000;26(7):599-604.
Gueugniaud PY, Carsin H, Bertin-Maghit M, Petit P. Current advances in the initial management of major thermal burns. Intensive Care Medicine 2000;26(7):848.
Zayakova Y, Vajarov I, Stanev A, Nenkova N, Hristov H. Epidemiological analysis of burn patients in East Bulgaria. Burns 2014;40(4):683-8.
Arslan H, Kul B, Derebaşınlıoğlu H, Çetinkale O. Epidemiology of pediatric burn injuries in Istanbul, Turkey. Turkish Journal of Trauma and Emergency Surgery 2013;19(2):123-6.
Kao CC, Garner WL. Acute burns. Plastic and Reconstructive Surgery 2000;105(7):2482-92.
Yanık Tedavi Birimleri Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete 30912 (8Ekim2019), md 4/1
Özçetin, B., Tihan, D., Demirci, H., Altıntaş, M. M., Arayıcı, V., & Taha, A. (2012). Yeni kurulan bir yanık merkezinde 2.5 yıllık deneyim. Turkish Journal of Surgery, 28(3), 146-8.
Al-Mousawi AM, Mecott-Rivera GA, Jeschke MG, Herndon DN. Burn teams and burn centers: the importance of a comprehensive team approach to burn care. Clinics Plastic Surgery 2009;36(4):547.
Lindblad BE, Mikkelsen SS, Larsen TK, Steinke MS. A comparative analysis of burn injuries at two burns centres in Denmark. Burns 1994;20(2):173-5.
Chien WC, Pai L, Lin CC, Chen HC. Epidemiology of hospitalized burns patients in Taiwan. Burns, 2003;29(6):582-8.
Jie X, Baoren C. Mortality rates among 5321 patients with burns admitted to a burn unit in China: 1980–1998. Burns 2003;29(3):239-45.
Fernández-Morales E, Gálvez-Alcaraz L, Fernández-Crehuet-Navajas J, Gómez-Gracia E, Salinas-Martínez JM. Epidemiology of burns in Malaga, Spain. Burns, 1997;23(4):323-32.
Liu EH, Khatri B, Shakya YM, Richard BM. A 3-year prospective audit of burns patients treated at the Western Regional Hospital of Nepal. Burns 1998;24(2):129-33.
Toppi J, Cleland H, Gabbe B. Severe burns in Australian and New Zealand adults: Epidemiology and burn centre care. Burns 2019;45(6):1456-61.
Greenwood JE, Tee R, Jackson WL. Increasing numbers of admissions to the adult burns service at the Royal Adelaide Hospital 2001–2004. ANZ J Surg 2007;77(5):358-63.
Li H, Yao Z, Tan J, Zhou J, Li Y, Wu J, Luo G. Epidemiology and outcome analysis of 6325 burn patients: a five-year retrospective study in a major burn center in Southwest China. Scientific Reports 2017;7(1):46066.
Al B, Yıldırım C, Çoban S, Aldemir M, Güloğlu C. Mortality factors in flame and scalds burns: our experience in 816 patients. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2009;15(6):599-606.
Kurtoğlu M, Alimoğlu O, Ertekin C, Güloğlu R, Taviloğlu K. Evaluation of severe burns managed in intensive care unit. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2003;9(1):34-6.
Esen O, Güven M, Yıldırım A, Turgut HT, Tiryaki Ç, Yazicioglu MB, Esen HK. Epidemiology of burn injuries in the burn center. Southern Clinics of Istanbul Eurasia 2021;32(4):360-5.
Yüce Y, Kilavuz O. Profile of moderate and severe burns: Turkish experience in a tertiary care burn unit. The Ulutas Medical Journal 2018;4(1):25-31.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Babür Uygar Çiçek ^*
0009-0000-5992-0475
Türkiye

Pınar Kocatakan
0000-0002-5070-1150
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

9 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

27 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 63 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.19161/etd.1483832

IZ

https://izlik.org/JA74XG44ZS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

Vancouver

1.Babür Uygar Çiçek, Pınar Kocatakan. Türkiye’deki iki referans yanık merkezinin üç yıllık veriler eşliğinde değerlendirilmesi. ETD. 01 Aralık 2024;63(4):505-12. doi:10.19161/etd.1483832

Cited By

Burn rehabilitation: Evaluation of physiotherapists' knowledge and awareness levels

Burns

https://doi.org/10.1016/j.burns.2025.107742