Cerrahi olarak menopoz oluşturulmuş sıçanlarda melatonin tedavisinin östrojen, progesteron ve vitamin D’nin serum düzeylerine etkisi

Amaç: Bifosfonatlar menopoz sonrası osteoporozda kemik kütlesinin korunması amacıyla sıklıkla kullanılmaktadır. Melatonin kemik metabolizmasında da düzenleyici rolü olduğu düşünülen bir antioksidan hormondur. Ancak seks hormonları ve Vitamin D düzeylerine etkisi daha önce çalışılmamıştır.

Gereç ve Yöntem: Anestezi altında, Sprague-Dawley sıçanlara (n=40) bilateral overektomi (OVT) ve taklit cerrahi (n=8) uygulanmıştır. Cerrahiden dört hafta sonra OVT’li sıçanlar serum fizyolojik (1 ml/kg/gün), melatonin (25 mg/kg/gün), alendronat (70 μg/kg/hafta) veya melatonin + alendronat ile sekiz hafta tedavi edilmişlerdir. Sıçanlar dördüncü (n=8) ve 12. haftanın (n=12) sonunda kalpten kan alınarak sakrifiye edilmiştir.

Bulgular: Overektomiden sonraki dördüncü ve 12. haftalarda serum östrojen seviyelerindeki düşüş (p<0,05) melatoninle kontrol düzeyine dönmüştür (p<0,001). Ancak melatonin+alendronatla tedavi edilen gruplarda bir değişiklik görülmemiştir. Öte yandan, 12. haftanın sonunda OVT grubunda progesteron düzeylerinde bir değişiklik görülmezken, melatonin, alendronat veya kombine tedavi yapılan gruplarda anlamlı bir artış saptanmıştır (p<0,05-0,001). Seks hormon bağlayıcı globülin düzeylerinde OVT gruplarının hiçbirinde farklılık oluşmamış, fakat melatonin grubunda anlamlı olmayan bir yükseliş eğilimi gözlenmiştir. Benzer olarak, yalnızca melatonin tedavili grupta Vitamin D düzeylerinde anlamlı bir artış bulunmuştur. (p<0,01-0,001).

Sonuç: Bulgularımız melatoninin over-dışı seks hormonlarının ve Vitamin D’nin sentezinde bir rolü olduğunu düşündürmektedir. Melatoninin hormon replasman tedavisinde yeni bir terapötik ajan olarak kullanılabilmesi için klinik araştırmalara gereksinim vardır.

Aim: In order to maintain bone mass in post-menopausal osteoporosis, bisphosphonates (e.g. alendronate) are frequently used, while the antioxidant agent melatonin was also suggested to have a regulatory role in bone physiology. However, their impact on the serum levels of sex hormones and vitamin D was not studied before.

Materials and Methods: Under anesthesia, Sprague-Dawley rats (n=40) underwent bilateral ovariectomy (OVT), while control group had sham surgery (n=8). Four weeks after the surgery, OVT rats were treated with saline (1 ml/kg/day), melatonin (25 mg/kg/day), alendronate (70 μg/kg/week) or melatonin + alendronate for 8 weeks. Rats were euthanized at the end of 4th (n=8) or 12th weeks (n=40).

Results: At the 4th and 12th weeks after OVT, serum levels of estrogen were depressed (p<0.05), while melatonin abolished the reduction in estrogen (p<0.01), but OVT-induced reduction in estrogen levels was still evident in alendronate or melatonin + alendronate-treated groups.

Despite that progesterone levels were not significantly changed by OVT on the 12th week, melatonin, alendronate or their combination elevated progesterone levels (p<0.05-0.001). Sex hormone binding globulin was not altered significantly in none of the OVT groups, while a tendency to increase was observed by melatonin treatment. Similarly, in only melatonin-treated group, serum levels of Vitamin D were elevated significantly (p<0.01-0.001).

Conclusion: The results implicate that melatonin may have an impact on the extraovarian synthesis of sex hormones and vitamin D, suggesting its clinical investigation as a potential therapeutic agent for hormone replacement therapy.