Ege Üniversitesi Hastanesinde görülen deri melanomlarının epidemiyolojik ve genel sağ kalım özellikleri
Öz
Amaç: Bu çalışmada Ege Üniversitesi Hastanesi veri tabanındaki 1992-2017 yılları arası melanom tanısı alan hastaların epidemiyolojik ve genel sağ kalım özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ege Üniversitesi Kanserle Savaş Araştırma ve Uygulama Merkezinin özel eğitimli ve sertifikalı kanser kayıt elemanları tarafından CANREG-4 programı ile kaydedilen 1992-2017 yılları arasında Ege Üniversitesinde kayıtlı 1530 melanom tanılı hastanın verileri toplanmıştır. Kategorik değişkenler arası ilişki varlığı Ki-Kare yöntemiyle değerlendirilirken, gruplar arası nümerik değişkenler Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey HSD Testi ile karşılaştırıldı. Sağ kalım üzerine kategorik değişkenlerin etkileri Kaplan Meier ve LogRank (Mantel-Cox) yöntemleri ile incelenirken, nümerik değişkenler için Cox- Regresyon analizi kullanıldı. Tüm Hipotez testleri 0,05 önem seviyesinde uygulandı.
Bulgular: Bin beş yüz otuz melanom olgusunun %53,1’i erkek, %46,9’u kadındı. Yaş ortalaması 54,14±16,537’ydi. Yüzeyel yayılan melanom ve lentigo malign melanom en sık görülen alt tiplerdi. Hastaların takip süresi 0 ile 313 ay arasında değişmekteydi. Ortalama genel sağ kalım (GSK) süresi 147,4 ± 5,3 aydı. Yaş artışı ile GSK süresi azalmaktaydı (p<0,01). Kadınlarda erkeklere göre GSK süresi daha yüksekti (p<0,001).
Sonuçlar: Çalışmamızda tanı sırasında ileri yaş, erkek cinsiyet, tümörün in situ olmaması, lenf bezi tutulumu ve metastaz varlığı sağ kalımı azaltan faktörlerdir. Beş yıllık GSK nodüler melanomda diğer histopatolojik alt tiplere göre daha kısadır. Beş yıllık GSK; lokalize hastalıkta %90, lokal yayılım durumunda %52, bölgesel yayılımda %56, ilerlemiş metastatik hastalıkta ise %15’tir. Kutanöz melanomda erken tanı prognozu önemli ölçüde etkilemektedir. Melanomun yüksek mortalite oranı dikkate alındığında; daha erken dönemde başvuruyu sağlamak açısından; toplumsal bilinç düzeyinin olabildiğince arttırılması son derece önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Garbe C, Bauer J. Melanoma. In: Bolognia JL, Schaffer JV, Cerroni L (eds). Dermatology. 4th ed. China: Elsevier; 2018:1989-2019.
- Carr S, Smith C, Wernberg J. Epidemiology and Risk Factors of Melanoma. Surg Clin North Am 2020;100(1):1-12.
- Elçin G, Çakır A. Malign melanom epidemiyolojisi ve risk faktörleri. Demirci U, editör. Cilt Kanserleri. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2019:5-11.
- Garbe C, Amaral T, Peris K, et al. European Dermatology Forum (EDF), the European Association of Dermato-Oncology (EADO), and the European Organization for Research and Treatment of Cancer (EORTC). European consensus-based interdisciplinary guideline for melanoma. Part 1: Diagnostics - Update 2019. Eur J Cancer2020;126:141-58.
- Garbe C, Amaral T, Peris K, et al. European Dermatology Forum (EDF), the European Association of Dermato-Oncology (EADO), and the European Organization for Research and Treatment of Cancer (EORTC). European consensus-based interdisciplinary guideline for melanoma. Part 2: Treatment - Update 2019. Eur J Cancer 2020;126:159-77.
- Ribero S, Glass D, Bataille V. Geneticepidemiology of melanoma. Eur J Dermatol. 2016;26(4):335-9.
- Siegel RL, Miller KD, Jemal A. Cancerstatistics, 2020. CA Cancer J Clin. 2020;70(1):7-30.
- Rastrelli M, Tropea S, Rossi CR, Alaibac M. Melanoma: epidemiology, risk factors, pathogenesis, diagnosis and classification. InVivo. 2014;28(6):1005-11.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ayda Acar
*
Türkiye
Ayşe Hande Yoldaş
0000-0002-2219-5422
Türkiye
Banu Yaman
0000-0002-2915-0788
Türkiye
Can Ceylan
0000-0001-6528-0566
Türkiye
Şaziye Burçak Karaca
0000-0003-2638-1625
Türkiye
Mustafa Esassolak
0000-0001-7512-8015
Türkiye
Taner Akalın
0000-0003-0785-0430
Türkiye
Tahir Gürler
0000-0002-7544-3565
Türkiye
Fezal Özdemir
0000-0001-8511-4565
Türkiye
Gülşen Kandiloğlu
0000-0003-1861-1240
Türkiye
Ayfer Haydaroğlu
0000-0001-5709-0981
Türkiye
Ayşe Caner
0000-0003-3058-9971
Türkiye
Işıl Karaarslan
0000-0001-5348-027X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
26 Ekim 2020
Gönderilme Tarihi
28 Ağustos 2020
Kabul Tarihi
5 Ekim 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020